خرید و فروش تجهیزات برقی ضد انفجار
تجهیزات برقی ضد انفجار همان تجهیزاتی هستند که در محیط‌هایی نصب می‌شوند که احتمال حضور گاز، بخار یا گردوغبار قابل اشتعال وجود دارد؛ از پالایشگاه و پتروشیمی گرفته تا سیلوهای آرد و خطوط رنگ‌پاشی. این تجهیزات طوری طراحی شده‌اند که جرقه یا حرارت داخلی‌شان به بیرون سرایت نکند و باعث انفجار نشود؛ کلید و پریز، تابلو برق، روشنایی، موتور و حتی دوربین و سنسور نسخه‌ی Ex دارند. این صفحه هم‌اکنون 22 آگهی فعال از فروشندگان تجهیزات برقی ضد انفجار را نشان میدهد. در انتخاب، فقط نوشتن «ضد انفجار» روی کاتالوگ کافی نیست؛ باید Zone محیط و کلاس گاز یا گردوغبار را بدانید و ببینید تجهیز با گواهی و پلاک Ex مناسب همان ناحیه است. تفاوت قیمت هم معمولاً از جنس بدنه، درجه حفاظت IP و برند می‌آید، نه از ظاهر مشابه. در بازار ایران تنوع برند داخلی و وارداتی زیاد است و همین کار مقایسه را سخت میکند؛ پس مشخصات فنی و گواهی را قبل از توافق روی قیمت جدی بگیرید. این آگهی‌ها هم‌اکنون در 3 شهر مختلف فعال هستند.
- آگهی فعال
- 18
- ۲۴ ساعت گذشته
- 4
انواع تجهیزات برقی ضد انفجار
تابلو برق ضد انفجار: محفظه‌ای با جداره ضخیم و درزبندی کامل که جرقه و حرارت داخلی را به محیط بیرون منتقل نمی‌کند. برای نصب تجهیزات کلیدزنی و حفاظتی در مناطق دارای گاز یا گردوغبار قابل اشتعال به کار می‌رود و درجه حفاظت آن با نوع منطقه تعیین می‌شود.
روشنایی ضد انفجار: چراغ‌هایی با بدنه بسته و شیشه مقاوم که برای روشنایی فضاهای دارای خطر انفجار ساخته می‌شوند. تفاوت اصلی‌شان در نوع منبع نور، جنس بدنه و نحوه آب‌بندی است و بعضی مدل‌ها برای محیط‌های مرطوب یا شور هم مناسب‌اند.
کلید و پریز ضد انفجار: تجهیزات قطع و وصل و اتصال مدار در محفظه‌ای قفل‌شونده که هنگام عملیات کلید، جرقه در فضای بسته مهار می‌شود. در دو حالت ثابت و قابل حمل عرضه می‌شوند و مکانیزم قفل مکانیکی دارند تا در حالت برقدار باز نشوند.
جعبه تقسیم و اتصال ضد انفجار: محفظه‌هایی برای انشعاب و اتصال کابل در مسیرهای صنعتی با خطر انفجار. جنس بدنه، نوع آب‌بندی و تعداد ورودی کابل، تفاوت اصلی مدل‌هاست و بعضی نسخه‌ها برای نصب تجهیزات ابزار دقیق هم استفاده می‌شوند.
دتکتور و تجهیزات کنترل ضد انفجار: سنسورهای گاز و حرارت و ماژول‌های کنترل که در همان منطقه خطر نصب می‌شوند و سیگنال را به سیستم مرکزی می‌فرستند. نوع حفاظت و محدوده دمای کاری، آن‌ها را از نسخه‌های معمولی جدا میکند.
راهنمای خرید تجهیزات برقی ضد انفجار
اول از همه منطقه خطر را مشخص کنید که گاز یا گردوغبار است و کلاس و گروه آن چیست، چون انتخاب تجهیز بر همین مبنا انجام می‌شود. بعد به تطابق ولتاژ و جریان نامی با مدار و بار توجه کنید و توان قطع و وصل کلیدها را با شرایط شبکه بسنجید. جنس بدنه باید با محیط سازگار باشد، مثلاً بدنه آلومینیومی یا فولادی در محیط‌های خورنده و مرطوب. درجه حفاظت ورود آب و گردوغبار و محدوده دمای کاری را با شرایط محل نصب مقایسه کنید. مسیر ورود کابل و نوع گلند هم باید با قطر کابل هم‌خوان باشد. برای تجهیزات دارای مدار الکترونیکی، سازگاری با سیستم کنترل موجود را بررسی کنید.
عوامل مؤثر بر قیمت تجهیزات برقی ضد انفجار
نوع حفاظت و کلاس منطقه خطر، اولین عامل تعیین‌کننده است چون ساختار محفظه و آزمون‌های آن پیچیده‌تر می‌شود. جنس بدنه و ضخامت آن، کیفیت آب‌بندی و نوع گلندها هم روی قیمت اثر می‌گذارد. تعداد قطب‌ها و جریان نامی تجهیز، ابعاد محفظه و پیچیدگی مکانیزم قفل از عوامل فنی دیگرند. وجود مدار الکترونیکی، نمایشگر یا سنسور در تجهیز، هزینه را بالاتر می‌برد. گواهی‌نامه‌های آزمون و مستندات فنی معتبر هم بخشی از هزینه تمام‌شده است. شرایط تأمین و واردات و نوسان دسترسی به قطعات، قیمت را در بازه‌های مختلف جابه‌جا میکند.
سؤالات متداول
تفاوت Zone 1 و Zone 2 در انتخاب تجهیز ضد انفجار چیست؟
در Zone 1 احتمال حضور مخلوط قابل اشتعال در شرایط عادی وجود دارد و تجهیز باید برای همین سطح تأیید شده باشد. Zone 2 محیطی است که این حالت فقط به‌ندرت و کوتاه‌مدت پیش می‌آید و می‌توان از تجهیز با رده‌ی پایین‌تر استفاده کرد. انتخاب اشتباه بین این دو، هم مسئله‌ی ایمنی است هم پول اضافه یا کم دادن.
گواهی ATEX یا پلاک Ex روی تجهیز چه چیزی را نشان میدهد؟
پلاک Ex کدگذاری شده و مشخص میکند تجهیز برای چه نوع گاز یا گردوغباری، چه Zone و چه دمایی مجاز است. گواهی ATEX یعنی تجهیز در یک آزمایشگاه معتبر اروپایی تست شده و شماره گواهی قابل استعلام است. موقع خرید، عکس واضح پلاک و گواهی را از فروشنده بخواهید، نه فقط عکس خود کالا.
آیا تجهیزات ضد انفجار در برابر آب و گردوغبار هم حفاظت دارند؟
ضد انفجار بودن بهتنهایی یعنی محفظه در برابر نفوذ آب یا گردوغبار مقاوم است؛ این دو موضوع جدا هستند. باید درجه IP جداگانه چک شود، چون در بسیاری از محیطها هم خطر اشتعال هست هم رطوبت و پودر. تجهیزی که Ex دارد ولی IP پایین است ممکن است در محیط مرطوب زود خراب شود.
تعمیر و تعویض قطعات تجهیزات ضد انفجار را می‌شود به‌صورت محلی انجام داد؟
تعمیر تجهیز Ex با تجهیز معمولی فرق دارد؛ باز کردن بدنه یا تعویض قطعه بدون رعایت اصول، گواهی و ایمنی تجهیز را از بین می‌برد. قطعات یدکی باید اصل و مطابق مدل باشند و کار بهتر است توسط تعمیرکار آشنا به استاندارد Ex انجام شود. برای تجهیزات حساس مثل تابلو و روشنایی، تعویض کامل معمولاً مطمئن‌تر از تعمیر موضعی است.